TMD یا اختلال مفصل فکی گیجگاهی زمانی رخ می دهد که مشکلاتی در مفصل تمپورومندیبولار(مفاصلی که فک را به جمجمه متصل می کنند) و عضلات صورتی اطراف این مفصل ایجاد شود. مفصل گیجگاهی فکی یا تمپورومندیبولار (TMJ) فک پایین یعنی مندیبل را به استخوان کنار سر یا تمپورال(گیجگاهی) در جمجمه، در هر طرف سر متصل می کند. این مفصل یکی از مفاصل مهم و پرکار بدن است، عوامل متعددی از جمله ضربه به این مفصل و چانه، تماسهای زودرس دندانی، عادات پارافانکشنال(دندان فشاری و ساییدن دندانها بر روی هم) و عوامل سایکولوژیک می توانند عملکرد این مفصل را تحت تاثیر قرار دهند. خارج شدن سر مفصل از دیسک مفصلی، سبب بروز علائم TMD می شود، علائم این سندروم شامل سر درد٬ دندان درد٬ گردن درد و یا درد شانه و کمر درد و صدای تق تق هنگام باز یا بسته کردن فک است. اگر مشکل شما در حدی است که نمی توانید به آسانی دهان خود را باز کنید و یا دندانهایتان را مسواک بزنید یا سر دردهای شدیدی را تجربه کرده اید٬ به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

عواملی که ریسک اختلالات مفصل فکی را بالا میبرد


– استرس و اضطراب میتواند باعث انقباض عضلات صورت وفک شود.
– عادت های تکرار شونده مانند فشار دادن دندان ها روی هم.زیاده روی در جویدن آدامس خوردن غذاهای سفت و جویدن ناخن.
– عادت هایی که باعث انقباض عضلات صورت می شوند مانند:خوابیدن بر روی یک طرف صورت و یا خوابیدن با دهان باز.زیاد باز کردن دهان در هنگام خمیازه کشیدن یا آواز خواندن و یا بالا نگه داشتن سر به وسیله تکیه دست بر روی چانه
– آسیب به فک یا سر می تواند ایجاد اختلال در عملکرد مفصل گیجگاهی فکی کند.زیاد باز نگه داشتن فک در طول کار دندانپزشکی و یا جراحی ممکن است منجر به آسیب مفصل فکی یا انقباض عضلات فک شود.
– سن و جنس.مشکلات مفصل گیجگاهی فکی بیشتر در بین جوانان و در زنان(بین ۲۰ تا ۵۰ سال)دیده می شود.

علائم


اختلالات گیجگاهی فکی

اغلب اختلالات گیجگاهی فکی موجب ناراحتی و درد شدید میشوند. ممکن است این وضعیت موقتی باشد یا این که سالهای زیادی طول بکشد. اختلالات گیجگاهی فکی ممکن است در یک طرف صورت اتفاق بیفتند یا در هر دو طرف ایجاد شوند. زنان بیشتر از مردان به این وضعیت دچار میشوند و بین افراد در سنین 20 تا 40 سال شایعتر است.
علائم متداول اختلالات گیجگاهی فکی عبارتند از:
– درد یا احساس درد هنگام لمس در صورت، ناحیه مفصل فک، گردن و شانه ها، و اطراف یا داخل گوش در هنگام جویدن، صحبت کردن یا باز کردن زیاد دهان.
– دشواری باز کردن کامل دهان
– قفل شدن فک در حالت باز یا بسته بودن دهان
– صدای تلک یا کلیک، پاپ (ترکیدن) یا صدای سایش در مفصل فک هنگام باز یا بستن دهان یا جویدن. این حالت میتواند دردناک باشد یا نباشد.
– احساس خستگی در صورت
– مشکل یا احساس ناراحتی ناگهانی در جویدن به صورتی که دندانهای بالایی و پایینی به درستی با هم جفت نمیشوند
– تورم در یک طرف صورت
ممکن است دندان درد، سردرد، گردن درد، گوش درد، سرگیجه، مشکلات شنوایی، درد بالای شانه و شنیدن صدای زنگ در گوش (وزوز گوش) نیز تجربه شوند.

تشخیص


بسیاری از وضعیتهای دیگر نیز ممکن است علائمی مشابه آنچه گفته شد را به همراه داشته باشند مثل پوسیدگی دندان، مشکلات سینوس، آرتروز یا بیماری لثه. دندانپزشک برای پی بردن به عامل اصلی علائمتان، از سابقه سلامت شما سوالاتی پرسیده و معاینه فیزیکی انجام میدهد.
دندانپزشک مفاصل فک شما را از نظر درد و حساس شدن معاینه میکند و به صداهای آن هنگام حرکت دادن فک گوش میدهد. او باید مطمئن شود فک تان همان طور که باید، کار میکند و هنگام باز بودن یا بسته بودن دهان، قفل نمیشود. علاوه بر آن بایت شما را بررسی میکند تا ببیند مشکلی در عضلات صورت دارید یا خیر.
دندانپزشک ممکن است تصویر پرتوی ایکس کاملی از صورت شما بگیرد تا فکها، مفاصل گیجگاهی فکی و دندانها را دقیق بررسی کند و احتمال مشکلات دیگر را رد کند. ممکن است لازم باشد دندانپزشک آزمایشهای دیگری مانند تصویر برداری رزنانس مغناطیسی (ام آر آی) یا توموگرافی کامپیوتری (سی تی) نیز انجام دهد. ام آر آی میتواند مشخص کند آیا دیسک گیجگاهی فکی در وضعیت مناسبی در هنگام حرکت فکها قرار دارد یا نه. سی تی اسکن جزئیات استخوانی مفصل را نشان میدهد.
ممکن است دندانپزشک شما را به جراح دهان ارجاع دهد (جراح دهان و فک و صورت) تا درمانها و مراقبتهای بیشتری صورت بگیرد. جراح دهان و فک و صورت در جراحی تمامی ناحیه صورت، دهان و فک تخصص دارد. همچنین ممکن است نیاز به مراجعه به ارتودنتیست داشته باشید تا مطمئن شوید عضلات، دندانها و مفاصل درست کار میکنند.

درمان درد مفصل فکی گیجگاهی


گر بنابر تشخیص دندانپزشك، مسجل شد كه مفصل گیجگاهی ـ فكی شما دچار بیماری و التهاب شده است، این بیماری به روش‌های گوناگونی قابل درمان است. دندانپزشك برای شما وسیله‌ای به نام اسپلینت خواهد ساخت كه به بهبود وضعیت فك شما كمك می‌كند.

– با برطرف کردن درد مفصل فکی گیجگاهی سردردهای مرتبط نیز بهبود خواهند یافت. داروهایی نظیر کورتیکواستروئید، شل کننده های عضلانی،  ضدافسردگی ها و NSAIDs اغلب برای افراد مبتلا به درد مفصل فکی گیجگاهی تجویز می شوند.
– تن درمان، کرایوتراپی، اولتراسوند، لیزر با شدت کم و ماساژ درمانی ممکن است به – بیماران مبتلا به درد مفصل فکی گیجگاهی کمک کنند تا عملکرد فک را بهبود بخشند.
هم چنین برای درمان درد مفصل فکی گیجگاهی نباید آدامس بجوید. شاید محافظ دهان در شب مشکل را حل کند.
– سایر درمان های درد مفصل فکی گیجگاهی مثل اصلاح رفتار بیماران (تا از کشیدن فک یا دندان قروچه جلوگیری کنند) نیز مفید است.
– متخصصان اعتقاد دارند اگر این حالت در طی روز اصلاح گردد، می تواند سبب اصلاح رفتار در طول شب شود. تمدد اعصاب و بیوفیدبک نیز برای درمان بیماران مبتلا به درد مفصل فکی گیجگاهی استفاده می شوند.
– هم چنین به بیماران  مبتلا به درد مفصل فکی گیجگاهی توصیه می شود تا از مصرف کافئین که ممکن است کشش فک را افزایش دهد اجتناب کنند. زیرا کافئین در ایجاد سردرد نقش مؤثری دارد. آن ها بایستی مصرف قهوه و نوشابه های گازدار را کاهش دهند.
– هم چنین برای درمان درد مفصل فکی گیجگاهی  از تکیه دادن فک به دست (حالت تفکر) و ایجاد فشار بر روی فک اجتناب کنید. روی شکم نخوابید، زیرا فشار خیلی زیادی بر روی گردن و فک وارد می کند.
– گاهی اوقات برای درمان درد مفصل فکی گیجگاهی جراحی مورد نیاز است.

ارسال پاسخ