صدای مفصل فک در هنگام باز کردن دهان از مفصل فک تحتانی (مفصل طرفین فک که دهان را بازو و بسته می کنند) شنیده می شود. این موضوع به این دلیل اتفاق می افتد که عضلات و تاندون های سفت شده، فک شما را به یک سمت می کشند یا باعث می شوند فک شما از محل خود خارج شود. این صدای از مفصل فک از مفصل تحت فشار شنیده می شود که به آرامی به سمت داخل یا خارج از محل خود در هنگام جویدن، هنگام غذا خوردن یا خمیازه کشیدن حرکت می کند.

آناتومی مفصل گیجگاهی فکی


برای درک این که چرا مشکل صدا دادن فک رخ می‌دهد، ابتدا باید ساختار اصلی مفصل گیجگاهی فکی (TMJ/ مفصل تمپورومندیبولار) را بررسی کنیم. مفصل گیجگاهی فکی در واقع مفصل دو قسمتی در محل اتصال فک با جمجمه است. مفصل گیجگاهی فکی مفصل بین کلّگی استخوان فک پایین و گودی زیرواره‌ای (یا گلنوئید فسا) استخوان گیجگاهی در بالا است. در میان این دو سطح، دیسک مفصلی (یا منیسک) قرار دارد. هر مفصل گیجگاهی فکی با یک کپسول فیبری پوشیده شده است. دو کپسول مفصلی وجود دارد که یک فضای مفصلی در بالا و یک فضای مفصلی در پایین ایجاد می‌کنند؛ دیسک مفصلی بین این دو فضا قرار می‌گیرد. دیسک مفصلی از طریق مایعات سینوویال نرمی تقویت می‌شود که همانند یک روان کننده برای لولاهای درب، موجب نرم کردن حرکات فک می‌گردد. پشت دیسک از طریق یک نوار نرم بافتی به پشت مفاصل متصل می‌شود؛ این نوار بافتی دارای اعصاب بوده و مسئول خونرسانی می‌باشد. قسمت جلویی دیسک به یک عضله‌ی کوچک (عضله پتریگوئیدی جانبی) وصل می‌شود که در طول باز شدن فک آن را به جلو می راند. رباط‌های دیسکی دیسک را به سر کندیل (برجستگی انتهایی استخوان) متصل می‌کنند.

علت اشکال در این مفصل


حرکت مفصل گیجگاهی فکی ترکیبی از یک حرکت باز و بسته کردن همراه با یک حرکت لغزشی است که عملکرد صحیح آن به سلامت دیسک و مفصل، هماهنگی میان اعصاب و عضلات جونده و روابط مناسب بین دندان‌ها بستگی دارد. این مشکل در خانم‌های رده سنی 30 تا 50 سال، کسانی که دچار ناهنجاری فکی هستند یا افراد مبتلا به برخی سندرم‌های مادرزادی خاص شیوع بیشتری دارد. اختلالات مفصل گیجگاهی فکی معمولا به این دلایل اتفاق می‌افتد:

خوردگی دیسک یا تغییر محل آن آرتریت غضروف مفصل آسیب‌دیدگی مفصل به دلیل ضربه‌های شدید یا نیروهای با شدت کم اما مداوم و مستمر که معمولا به دلیل اعمال نیروی بیش از حد عضلات جونده یا روابط ناصحیح میان دندان‌ها حاصل می‌شود.  عضلات مسئول در حرکات مفصل و جویدن (عضلات جونده) به واسطه فعالیت شدید دچار خستگی و ضعف می‌شوند. علت معمولا فشردن شدید دندان‌ها روی هم(کلنچ کردن) یا دندان قروچه موقع خواب یا سایش دندان‌ها هنگام بیداری است.

علائم


برخی از علائم مربوط به صدای فک به صورت زیر هستند:

• درد در ناحیه فک صورت و استخوان فک
• درد در زمان باز کردن دهان
• درد دندان و لثه
• احساس درد یا حساس شدن ناحیه جلوی گوش که بطور خاص در هنگام جویدن و در هنگام غذا خوردن، صحبت کردن یا باز کردن زیاد دهان احساس می شود و با صدا دادن فک صورت همراه است.
• چسبنده شدن فک در زمان باز کردن یا بستن دهان یا وجود احساس چسبندگی
• قفل شدن و اسپاسم شدن عضلات صورت در این حالت ممکن است فرد با مشکل در زمان باز کردن دهان مواجه شود یا احساس کند دندان ها بطور عادی روی هم قرار نمی گیرند.
• شنیدن صدای کلیک یا ترک خوردگی یا احساس سایش در فک در زمان باز یا بسته کردن دهان
• سر دردی که در جلوی ناحیه گوش احساس می شود و به سمت سایر نقاط سر یا گردن شما گسترش پیدا می کند.

زمان مراجعه به پزشک


با دکتر خود در صورت مشاهده علائم زیر همراه با صدا دادن فک صورت و دهان تماس بگیرید:
• ایجاد محدودیت در حرکت فک
• ایجاد آسیب در ناحیه فک و مصرف مسکن برای تسکین درد در حالتی که درد برای چند روز ادامه داشته باشد
• مشاهده ورم در ناحیه مفصل فک
• درد فک که باعث بیدار شدن شما در زمان خواب یا ایجاد مشکل در زمان خوردن غذا شود.
• سر درد متناوب

تشخیص


یک بخش مهم از تشخیص مشکل صدا دادن فک با بررسی سابقه ایجاد مشکل انجام می شود. این بررسی شامل ارزیابی طول مدت مشاهده علائم و زمان وقوع آنها است. دندانپزشک شما برای تشخیص مناسب مشکل بررسی های زیر را انجام می دهد:
• بررسی نحوه حرکت فک
• بررسی دندان های شما به منظور مشاهده علائم احتمالی از قفل کردن فک یا سایش دندان ها به یکدیگر (دندان قروچه)
• بررسی اطراف مفصل فک و عضلات فک و گردن برای مشاهده علائم حساسیت
دندانپزشک ممکن است برای بررسی های لازم از یک استتوسکوپ (گوشی پزشکی) برای شنیدن صداهای فک استفاده کند تا به این ترتیب بتواند مشکلات مربوط به دیسک یا استخوان ها در محل مفصل را مشخص کند. در این حالت دندان پزشک ارتباط مشکل را با عضلات و استخوان ها یا ریسک مفصل مشخص می کند. معمولاً تهیه عکس رادیولوژی یا عکس پارنورامیک می تواند مشکلات جدی در مفصل فک را مشخص کند. در صورتی که نیاز به بررسی دقیق تر وضعیت فک وجود داشته باشد، از عکس برداری ام آر آی یا سی تی اسکن می توان برای بیمار استفاده کرد. علاوه بر این در معاینه های انجام شده امکان کنترل سایر شرایطی که می تواند باعث ایجاد مشکل شده باشند، وجود دارد. مثال های معمول در این رابطه شامل روماتیسم، عفونت سینوس ها، درد دندان، درد گوش و مشکلات عصبی است. این شرایط و مشکلات مفصل فک معمولاً علائم مشابه دارند. اگر شما به مشکلات مفصل مبتلا شده باشید، دندانپزشک یا پزشک می توند به شما درباره نوع مشکل و نحوه درمان آن توضیح دهد. در اصطلاح به دندان پزشکانی که بطور خاص در حوزه تشخیص شرایط صدا دادن فک صورت و دهان آموزش دیده اند متخصصان درد در ناحیه صورت می گویند.

درمان


درمانها برای این مشکل طیف وسیعی از خود درمانی¬های ساده و درمان¬های سنتی تا استفاده از انواع مختلف تزریقات و عمل های جراحی را در بر میگیرد. اکثر متخصصان اعتقاد دارند درمان باید با روش های سنتی شروع شود و در ادامه درمان¬های غیر از انجام عمل جراحی مورد توجه قرار گیرد و در نهایت می¬توان از عمل جراحی برای حل مشکل استفاده کرد. بسیاری از روش¬های درمانی پیشنهادی زیر زمانی بهترین نتیجه را دارند که در ترکیب با یکدیگر مورد استفاده قرار گیرند.

درمان های اولیه

برخی درمان های اولیه و سنتی برای این مشکل شامل موارد زیر هستند:
• استفاده از بسته های گرم یا سرد.
• از غذاهای نرم تغذیه کنید.
• دارو مصرف کنید.
• درمان لیزر سطح پایین.
• از آتل مخصوص یا محافظ شبانه استفاده کنید.
• استفاده از درمان¬های مربوط به اصلاح دندان.
• اجتناب از حرکت دادن زیاد فک.
• چانه خود را برای استراحت بر روی دست¬ها قرار ندهید .
• سعی کنید دندان¬های خود را کمی از هم جدا نگه دارید.
• تکنیک های حفظ آرامش را فرا بگیرید.

درمان های جدید

هنگامی که روش های درمانی توضیح شده بالا بی نتیجه و ناموفق باشند، دندان¬پزشک شما ممکن است استفاده از یک یا چند مورد از روش¬های درمانی زیر را به شما توصیه کند:
• تحریک الکتریکی اعصاب از روی پوست.
• مافوق صوت.
• تزریق در نقطه حساس.
• درمان با استفاده از امواج رادیویی.

عمل جراحی


عمل جراحی فقط باید زمانی مورد استفاده قرار گیرد که تمام گزینه ¬های درمانی دیگر بی نتیجه باشند. به خاطر اینکه عمل جراحی غیر قابل بازگشت است، عاقلانه است که انتخاب آن به عنوان انتخاب دوم یا حتی سوم مد نظر قرار گیرد. در عمل سه روش جراحی برای حل این مشکل به شرح زیر وجود دارد: آرتروسنتز، آرتروسکپی، و جراحی مفصل باز. نوع عمل جراحی مورد نیاز در این حالت بستگی به نوع مشکل دارد.
• آرتروسنتز.
• آرتروسکپی.
• جراحی مفصل باز.

ارسال پاسخ